Skąd wieje wiatr, i dlaczego jest to tak ważne?

Skąd wieje wiatr, i dlaczego jest to tak ważne?

Teorię żeglarstwa należy rozpocząć od zagadnienia podstawowego, wręcz fundamentalnego - skąd wieje wiatr, i dlaczego ta wiedza jest aż tak ważna.

Każdy "czuje" czym jest wiatr, ale czy byłbyś w stanie wytłumaczyć, skąd on się bierze? Otóż odpowiedź jest prosta - jest to ruch powietrza względem ziemi. Wikipedia dodaje, że jest "poziomy lub prawie poziomy" ruch, z czym się osobiście nie do końca zgadzam, ale o tym później.

Na początek, należy przyswoić sobie zagadnienia, związane z kursem jachtu względem wiatru. Na rysunku poniżej zauważyć można, że jacht może płynąć w każdym kierunku, oprócz bezpośrednio pod wiatr. Jeżeli wiatr wieje na prawą stronę łódki (na prawą burtę) mówimy wtedy, że jacht płynie prawym halsem. Z kolei, jeśli wiatr wieje na lewą burtę, jacht płynie lewym halsem.

Rys. 1. Kursy względem wiatru. [1]

Opanowanie w praktyce rozpoznawania powyższych kursów jachtu względem wiatru jest fundamentalną umiejętnością, pozwalającą na bezpieczne i sprawne wykonywanie manewrów na wodzie. Na początek wystarczy, że opanujesz powyższe "na sucho" ? naucz się nazewnictwa. Skojarz sobie, że w np. kursie baksztag wiatr wieje od rufy (tyłu) jachtu na prawą lub lewą burtę. Jak wypłyniesz z kimś w rejs, to na pewno będzie ci łatwiej opanować tę umiejętność w praktyce.

No dobrze, ale dlaczego to jest tak ważne? Po pierwsze, w każdym z powyższych kursów wiatr będzie napierać na żagiel pod innym kątem, a więc tym samym ? żagle muszą być inaczej ustawione do wiatru. Należy znaleźć optymalny kąt natarcia wiatru na żagiel. Na kierunek wiatru raczej nie mamy wpływu, ale na ułożenie żagli już tak. A jak już wspomniałem, w każdym kursie żagiel musi być inaczej ułożony. Koniecznym więc jest opanowanie umiejętności rozpoznawania kursu wiatru.

Po drugie, obowiązkowe do opanowania manewry, np. zwrot przez sztag, zwrot przez rufę lub manewr ratunkowy "człowiek za burtą" należy bezwzględnie wykonać z odpowiedniego kursu, ponieważ ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo załogi. A jeśli chcesz być profesjonalnym żeglarzem, to bezpieczeństwo zawsze stawiasz na pierwszym miejscu. Wspomniałem na początku wpisu, że nie zgadzam się z definicją Wikipedii nt. wiatru. Każdy słyszał o czymś takim jak szkwał. Szkwał jest to gwałtowny wzrost siły wiatru, spowodowany opadem pionowego słupa powietrza w kierunku wody. Mówię o tym, ponieważ należy wiedzieć jak się zachować podczas szkwałów, czyli co zrobić z żaglami, aby nie zaliczyć wywrotki, ale o tym w następnym wpisie już nie długo?


[1] Z. Klimczak, Żeglarz Jachtowy teoria i praktyka, Psychoskok 2010
Obraz wyróżniający pochodzi ze strony http://leszno.pl/Ostrzezenie_meteorologiczne-_silny_wiatr,11459.html