Jak zbudowane są żagle? Część 1

Jak zbudowane są żagle? Część 1

Bardzo dużo ostatnio powiedzieliśmy sobie o teorii żeglowania, ale w naszych rozważaniach zabrakło informacji o samych żaglach. Z czego i jak są uszyte, jak je nazywać, kiedy używać i jak trymować. O tym wszystkim sobie powiemy w tym artykule.

Na początku należy sobie uświadomić, że żagiel zbudowany jest ze zszytych ze sobą kawałków płótna żaglowego, nazywanych brytami. Dzięki takiej technologii produkcji żagli, producent ma możliwość dostosowania ich do konkretnego przeznaczenia, umiejscowienia, czy warunków pogodowych. Inaczej będą szyte żagle regatowe, a inaczej żagle turystyczne.

Kiedyś żagle były szyte z brytów lnianych, ale zostały szybko zastąpione bawełnianymi z uwagi na znaczy ciężar oraz podatność na gnicie. Żagle bawełniane były stosowane do połowy XX wieku, kiedy to wynaleziono tańsze tworzywo sztuczne, które wykorzystywane są w produkcji żagli po dzień dzisiejszy. Do najpopularniejszych poliestrów, stosowanych do produkcji żagli należą dacrontergal, tetotron oraz terylen. Materiały te są bardzo wytrzymałe i rozciągliwe, ale posiadają jedną główną wadę ? są podatne na działanie promieni ultrafioletowych. Dlatego też w celu ochrony żagli dolna i wolna krawędź sztaksla (rodzaj żagla w kształcie trójkąta) pokrywane są specjalnym, niebieskim materiałem, chroniącym żagiel po zrolowaniu od promieniu UV oraz niebieski materiał lazy jacka.

 Zanim przejdziemy do budowy samego żagla, najpierw krótko wymienię najczęściej używane żagle:

1. Bezan - ostatni żagiel na jachcie typu jol i kecz, stawiany za grotem
2. Grot - główny żagiel na jachcie typu slup, najczęściej jest największy
3. Fok - najczęściej spotykany żagiel przedni, w większości przypadków jest to żagiel typu sztaksel
4. Kliwer - drugi sztaksel dziobowy
5. Latacz - trzeci sztaksel dziobowy

Rys. 1. Nazewnictwo żagli [1]

Żagle dodatkowe:

1. Balonfok - żagiel niewiele większy od foka. Charakteryzuje się większym wybrzuszeniem. Stawiany zamiast foka na słabych wiatrach.
2. Genua - żagiel większy od foka, stawiany zamiast niego na bardzo słabych wiatrach.
3. Spinaker - piękny balonowaty żagiel stawiany przed sztagiem na kursach pełnych.
4. Trajsel - sztormowy żagiel stawiany zamiast grota. Jest nieco mniejszy i bardziej wytrzymały.
5. Fok sztormowy - żagiel sztormowy, stawiany zamiast foka. Podobnie do trajsela, jest bardziej wytrzymały i odrobinę mniejszy.
6. Apsel - trójkątny żagiel stawiany między masztami w kierunku dziobu na burcie nawietrznej.
7. Topsel - żagiel trójkątny, rozstawiany na małych wiatrach w celu wypełnienia luki pomiędzy gaflem a masztem.

Rys. 2. Żagle dodatkowe. [1]

W następnej części opowiemy sobie o samej budowie żagla, typie ożaglowania oraz jak je odpowiedniego trymować.


[1] P.Wojciechowski ? Budowa jachtu 2004