Mila morska - co to w praktyce jest?

Mila morska - co to w praktyce jest?

Nie trzeba chyba nikomu uświadamiać, że podstawową jednostką odległości (lub długości) w układzie SI jest metr. Jeden metr jest odległością, którą pokonuje światło w próżni w ciągu 1/299 792 458 sekundy. Definicję tę przyjęto w 1983 roku na XVII Generalnej Konferencji Miar. Żeglarze jednak posługują się inną jednostką miary, a jest nią mila morska. Ale czym że jest ta tajemnicza mila morska?

Jedna mila morska wynosi 1852 m, i niektórym ta informacja w zupełności wystarczy. Ja jednak chciałem zgłębić dokładnie, skąd wzięła się ta wartość. Aby to zrozumieć, należy przypomnieć sobie parę podstawowych pojęć z geografii. Jedną z nich jest szerokość geograficzna. Pamiętacie, co to jest?

Szerokość geograficzna to nic innego, jak kąt pomiędzy płaszczyzną równika, a dowolnym punkcie na Ziemi. Dla przykładu, Bydgoszcz leży na półkuli północnej, na szerokości 53 stopni i 18 minut. Prawidłowy, nawigacyjny zapis pozycji naszego miasta to 53o 18' N. Poniższe dwa rysunki powinny rozwiać wszelkie wątpliwości.                                    

Równik jest to płaszczyzna, która dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Płaszczyzna ta, jak się domyślacie jest na szerokości 0o. Powstały w wyniku przecięcia kuli ziemskiej okrąg zwany jest równoleżnikiem. Warto zapamiętać nazwy paru, ważniejszych równoleżników: równik (0o), Zwrotnik Raka (23o 16' N) oraz Zwrotnik Koziorożca (23o 16' S). 

Obwód równika, a zatem obwód Ziemi wynosi 40 075 km. Ciekawostką jest fakt, że na przełomie III i II w p.n.e., pewien grecki uczony - Eratostenes, dokonał pomiaru obwodu Ziemi ze zdumiewającą dokładnością. Przyjmując, że Ziemia jest kulą dowiódł, że jej obwód wynosi 40 000 km. 

No, ale po co o tym piszę? Otóż, Eratostenes, a raczej wynik jego obliczeń, ma bardzo dużo wspólnego z milą morską. Jeśli podzielimy obwód Ziemi przez 21 600 minut kątowych (360 stopni x 60 minut (jeden stopień to 60 minut)), to wynik da nam 1852 metry. I to jest właśnie długość mili morskiej (1NM - Nautical Mile). 40 000 000 m / (360 x 60) = 40 000 000 / 21 600 = 1852 m

W praktyce oznacza to, że mila morska jest odległością wynoszącą jedną minutę kątową, czyli 1/60 część stopnia, która wynosi 1852 m. Jest to wartość uśredniona, gdyż w związku z tym, że Ziemia nie jest kulą (jest Geoidą), długość łuku jednej minuty kątowej jest różna na różnych szerokościach geograficznych. 

Z milą morską jest powiązana inna jednostka żeglarska - węzeł (1Kn lub 1Kt). Jest to jednostka prędkości i opisuje, ile mil morskich się pokona w czasie jednej godziny.


Obrazek wyróżniający został wykonany przez Calsidyrose, i został udostępniony na licencji CC BY 2.0 
Pozostałe obrazki w tym artykule są wykonane przeze mnie i nie zgadzam się na ich udostępnianie i rozpowszechnianie bez mojej zgody.